• Zobacz • Dowiedz się • Zapytaj • Pomóż sobie i innym •

Jak się nie dać czerniakowi!

22 lip

Jak się nie dać czerniakowi!


Wakacje to okres zwiększonego ryzyka zachorowania na czerniaka złośliwego. Na przestrzeni ostatnich 20 lat zaobserwowano niemal trzykrotny wzrost zachorowalności na ten groźny nowotwór. Jak się przed nim bronić?

Czerniak to złośliwy nowotwór skóry człowieka o największej dynamice wzrostu zachorowań. Prawdopodobieństwo wyleczenia istnieje we wczesnych stadiach choroby (stanowiących około 80 proc. rozpoznań).

Do najczęstszych objawów wystąpienia czerniaka należą zmiany skórne w postaci ciemnych plamek lub owrzodzeń, które są doskonale widoczne na ciele człowieka i możliwe do zaobserwowania bez konieczności stosowania skomplikowanych procedur medycznych. U kobiet obserwuje się je najczęściej na twarzy lub kończynach dolnych, u mężczyzn zaś na tułowiu.

Mediana wieku zachorowań jest podobna dla obu płci i wynosi około 50 lat. Nowotwór może dotknąć każdego, jednak tak jak w każdym przypadku istnieją pewne grupy podwyższonego ryzyka, do którego zalicza się osoby:

  • o jasnej karnacji, jasnym kolorze włosów i niebieskich oczach;
  • ze skłonnością do powstawania zmian barwnikowych skóry (ilością do tak zwanych pieprzyków);
  • posiadające genetyczną skłonność do zachorowań na nowotwory;
  • często korzystające z solarium i nie stosujące filtrów ochronnych.

Podejrzane w kierunku czerniaka mogą być zmiany powstałe de novo lub na podłożu istniejącego już znamienia barwnikowego. Najpopularniejsze cechy pomocne w rozpoznaniu podejrzanych znamion, obserwuje się przy pomocy dwóch prostych systemów:

  • 7 stopniowa skala Glasgow (powiększenie – kształt – kolor- stan zapalny – sączenie – zaburzenie czucia – średnica > 7 mm);
  • system ABCD (Asymmetry – Borders – Color – Diameter).

Wczesna identyfikacja zmian nowotworowych przy nieobecności przerzutów odległych daje szansę wyleczenia choroby, bez konieczności stosowania długotrwałej i trudnej terapii. W przypadku zdiagnozowania miejscowych zmian skórnych najefektywniejszą i najszerzej stosowaną metodą leczenia jest miejscowe wycięcie chirurgiczne podejrzanej zmiany.

W przypadkach, kiedy rozwój choroby osiągnie już fazę zaawansowaną, lub w stadium rozsiewu pacjent poddawany jest leczeniu farmakologicznemu (chemioterapia).

Nie opracowano metody, która w 100 proc. uchroniłaby nas przed ryzykiem zachorowania na nowotwór złośliwy skóry, jednak stosując się do kilku prostych zasad, w znacznym stopniu minimalizujemy prawdopodobieństwo wystąpienia czerniaka. Do najpopularniejszych sposobów profilaktyki należą:

  • unikanie nadmiernego wystawiania skóry na działanie promieni UV;
  • stosowanie kremów ochronnych, których filtr jest ściśle dobrany do karnacji;
  • rezygnacja ze sztucznych metod opalania (solarium);
  • noszenie nakrycia głowy i oczu (np. okulary przeciwsłoneczne).

Dobrą metodą może też okazać się opisywanie niepokojących przebarwień w notatniku.